|
Zapewne
niejednokrotnie spotkaliście się z nazwą tercjarz franciszkański lub III
Zakon Św. Franciszka. Czym
jest III Zakon i kim są dziś tercjarze? Gdzie możecie ich spotkać dzisiaj i
jak się z nimi skontaktować? Aby odpowiedzieć na te i inne pytania poniżej
zamieszczamy syntetyczną informację na temat istnienia i działania
Franciszkańskiego Zakonu Świeckich w Kościele w Polsce. Celem naszym jest
podzielenie się rzeczywistością naszego życia w czasie obecnym oraz
promocja FZŚ w kościołach lokalnych jako skutecznego i sprawdzonego
narzędzia apostolskiego w dziele ewangelizacji i życia wartościami
chrześcijańskimi.
I. Historia
Początki
Franciszkańskiego Zakonu Świeckich
sięgają roku 1221, w którym św. Franciszek wychodząc naprzeciw potrzebom
Kościoła i ludzi świeckich żyjących w rodzinach, zaproponował im nową formę
życia ideałami Ewangelii, nazywając ich Braćmi
i Siostrami od Pokuty.
Pierwsze wspólnoty III Zakonu Św. Franciszka na ziemiach polskich powstały po
przybyciu franciszkanów I Zakonu do Wrocławia w roku 1236 i do Krakowa w
roku 1237. Przez cały okres średniowiecza oraz w ciągu dalszych wieków III
Zakon Św. Franciszka był bardzo
liczny, zrzeszając osoby różnych stanów i zawodów, w tym duchownych diecezjalnych, biskupów,
kardynałów oraz papieży. Jest zaszczytem i radością dla obecnie żyjących
franciszkanów świeckich, fakt, że tercjarzem franciszkańskim był Sługa Boży
Stefan Kardynał Wyszyński. Zachowały się dokumenty, w których mówił o
swojej przynależności do III Zakonu i łączności w modlitewnej ze św.
Franciszkiem. Wielu franciszkanów świeckich modli się za wstawiennictwem
Prymasa Tysiąclecia, prosząc równocześnie o Jego rychłą beatyfikację.
Rozwijające się dzieła apostolskie prowadzone
przez III Zakon Św. Franciszka
upadły w okresie międzywojennym lub zostały administracyjnie zlikwidowane w
okresie okupacji hitlerowskiej i terroru stalinowskiego. Po II wojnie
światowej, w okresie stalinizmu III
Zakon nie mógł oficjalnie istnieć, lecz dzięki modlitwie tych którzy
ocaleli oraz wsparciu życzliwości kapłanów przetrwał ten trudny okres .
Odrodzenie III Zakonu, już jako Franciszkańskiego
Zakonu Świeckich nastąpiło po II Soborze Watykańskim, na podstawie
zatwierdzonej 25 lat temu przez Ojca Świętego Pawła VI Reguły FZŚ.
|
II.
Charakter prawny i cel
Zmiana
charakteru prawnego nastąpiła po Vaticanum II.
Zakon z bractwa pobożnościowego stał się stowarzyszeniem kościelnym ludzi
świeckich, posiadającym własne struktury organizacyjne. „Franciszkański
Zakon Świeckich rządzi się prawem powszechnym Kościoła i własnym Regułą,
Konstytucjami Generalnymi, Rytuałem i Statutami partykularnym” (KG 4,1).
Według obowiązującego prawa kościelnego
Franciszkański Zakon Świeckich jest stowarzyszeniem powszechnym –
międzynarodowym, a w świetle kan. 303 KPK - jest III zakonem.
Obecnie, po zatwierdzeniu Statutu Wspólnoty
Narodowej FZŚ przez Prezydium Rady Międzynarodowej, Rada Narodowa FZŚ
podejmuje działania w celu uzyskania osobowości prawnej w państwie, w
trybie drogi konkordatowej.
Franciszkanie świeccy, bo
tak obecnie nazywani są tercjarze, stawiają sobie za cel dążenie do doskonałości
chrześcijańskiej na wzór św. Franciszka, żyjąc w świecie. Oprócz
pielęgnowania ducha modlitwy i życia sakramentalnego uczestniczą w
rekolekcjach, dniach skupienia, pielgrzymkach i innych formach doskonalenia
duchowego. Są otwarci na wszystkich. Każdy katolik – kobieta i mężczyzna,
niezależnie od stanu społecznego może w ich wspólnocie być przyjęty i
znaleźć swoje własne miejsce.
Szczególny nacisk Reguła
kładzie na apostolat: przykładu, słowa, pełnienie dzieł miłosierdzia, oraz
budowanie świata bardziej braterskiego i ewangelicznego. Tak jak św.
Franciszek, jego świeccy naśladowcy żyją zgodnie z Regułą w łączności z
Kościołem w posłuszeństwie Ojcu
Świętemu i całej hierarchii kościelnej.
III.
Dzień dzisiejszy Franciszkańskiego Zakonu Świeckich
Franciszkański Zakon
Świeckich w Polsce dzieli się na 16 regionów,
terytorialnie pokrywających się w zasadzie z metropoliami lub diecezjami
Kościoła Katolickiego i liczy blisko 17 tysięcy członków, skupionych w ok.
600 wspólnotach działających przy klasztorach franciszkańskich i parafiach
diecezjalnych.
|
Działalność Wspólnot na poszczególnych poziomach
struktur (ogólnopolskim, regionalnym i miejscowym) jest kierowana i
ożywiana przez odpowiednią Radę z Przełożonym, wybieraną w tajnym
głosowaniu podczas kapituł wyborczych odbywających się co trzy lata. W
skład Rady z urzędu wchodzą Asystenci duchowi mianowani przez Ministrów
Prowincjalnych Zakonu Braci Mniejszych, sprawujących nad FZŚ „wyższe kierownictwo” (kan. 303).
Asystenci duchowi dbają o zachowanie przez członków FZŚ wierności
charyzmatowi franciszkańskiemu, jedności z Rodziną Franciszkańską oraz
współpracują w zakresie formacji.
Działalnością FZŚ na poziomie ogólnopolskim
kieruje Rada Narodowa z Przełożoną Narodową s. Joanną Berłowską
i Przewodniczącym Konferencji Asystentów Narodowych o. Marianem Jarząbkiem OFMConv. Rada Narodowa podlega Radzie Międzynarodowej z
siedzibą w Rzymie. Siedzibą Rady Narodowej FZŚ jest klasztor OO.
Franciszkanów Prowincji Matki Bożej Anielskiej (OFM) w Warszawie, ul.
Modzelewskiego 98a.
Patronką Franciszkańskiego
Zakonu Świeckich w Polsce jest
bł. Aniela Salawa, a tercjarzami
(franciszkanami świeckimi) byli m.in. Sługa Boży Ksiądz Stefan Kardynał
Wyszyński, św. Sebastian Pelczar, bł. Antoni Rewera
- członek Rady Głównej III Zakonu Św. Franciszka oraz gen. Józef Haller, artysta malarz Jacek
Malczewski i inni. (…).
Zachęcamy tych wszystkich,
którzy czując w sobie ducha franciszkańskiego pragną naśladować Jezusa
Chrystusa na wzór św. Franciszka żyjąc w stanie świeckim, aby przyłączyli
się do naszej wspólnoty franciszkańskiej – licznej rzeszy sióstr i braci w
całej Polsce – i by razem z nami głosili współczesnemu światu, a
szczególnie naszym rodakom przesłanie pokoju i dobra.
Tekst oprac. przez
Radę Narodową FZŚ w Polsce (uaktualniony).
|
